7 kinh nghiệm thực tế khi chọn phần mềm quản lý doanh nghiệp

Trong 11 năm làm tư vấn triển khai, chúng tôi đã đi qua hơn 70 dự án CRM và ERP. Điều khiến chúng tôi băn khoăn nhất không phải là phần mềm kém chất lượng. Phần lớn doanh nghiệp vấp ngã vì chọn sai thứ cần giải quyết trước tiên. Nhìn lại những dự án đó, lỗi lặp đi lặp lại đến mức gần như đoán trước được. Bài này tổng hợp bảy kinh nghiệm chúng tôi rút ra khi giúp khách hàng chọn phần mềm quản lý. Nếu bạn là lãnh đạo, trưởng phòng vận hành hay người phụ trách IT của một doanh nghiệp vừa và nhỏ, và đang đứng trước cả một danh sách sản phẩm không biết bắt đầu từ đâu, hãy đọc hết. Mỗi điểm đều kèm ví dụ để bạn đối chiếu với công ty mình.

Kinh nghiệm 1: Xác định bài toán trước khi nhìn tính năng

Đây là lỗi chúng tôi gặp nhiều nhất. Khách hàng mở trang sản phẩm, thấy bảng tính năng dài gần hai màn hình và quyết định mua ngay. Sáu tháng sau, họ chỉ dùng hai chức năng. Phần còn lại nằm im, nhưng phí bản quyền hằng năm vẫn được trả đều đặn.

Trước khi xem bất kỳ bản demo nào, hãy viết ra ba đến năm quy trình đang gây nghẽn. Có thể là báo giá trả lời chậm. Có thể là nhập kho hay sai số liên tục. Task giao qua chat rồi thất lạc giữa chừng cũng rất phổ biến. Chấm công phải ghép tay từ ba nguồn khác nhau là một ví dụ nữa. Chỗ nào nghẽn nhất thì phần mềm phải gỡ ở đó trước.

Cách làm không phức tạp: ghi lại quy trình, người đang thực hiện và thời gian xử lý mỗi lần. Đánh dấu những bước hay sai hoặc hay phải chờ. Sau đó chỉ chọn phần mềm giải quyết đúng những bước ấy, phần còn lại để sau.

Mua thừa không hẳn là sai về mặt kỹ thuật. Nhưng nó đẩy chi phí hằng năm lên và khiến nhân viên rối, vì phải học thêm những thứ chưa cần dùng.

Kinh nghiệm 2: Chọn theo số người dùng và quy mô phát triển

Một nhóm năm đến hai mươi người và một công ty hơn một trăm người gần như là hai bài toán khác nhau. Với nhóm nhỏ, điều quan trọng nhất là ai cũng vào dùng được ngay, không cần đào tạo dài ngày. Với nhóm lớn, phân quyền, nhật ký thao tác và khả năng chạy ổn định khi nhiều người cùng làm việc mới là những điều bạn phải hỏi kỹ.

Chi phí cũng vậy. Tiền bản quyền thường tính theo người dùng hoặc theo gói. Hạ tầng, sao lưu và đường truyền lại tăng theo quy mô nhưng không tuyến tính. Nếu chỉ lấy đơn giá nhân với số người rồi dừng lại, bạn rất dễ bất ngờ vào năm thứ hai.

Giá của từng hãng cũng thay đổi theo thời điểm và chính sách. Con số bạn đọc trên web hay trong bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Hãy xin báo giá chính thức bằng văn bản trước khi quyết định.

Kinh nghiệm 3: Ưu tiên khả năng kết nối với hệ thống đang dùng

Phần mềm mới hiếm khi đứng một mình. Nó phải trao đổi được với email, phần mềm kế toán, kho và công cụ chat mà nhóm đang dùng mỗi ngày. Nếu không, nhân viên phải nhập cùng một dữ liệu ở hai nơi, và gần như chắc chắn sẽ có lúc hai bên lệch số.

Khi làm việc với nhà cung cấp, hãy hỏi ba câu cụ thể. Sản phẩm có API công khai không? Có connector sẵn cho các ứng dụng bạn đang dùng không? Nếu phải tự viết kết nối, mất bao lâu và do ai thực hiện?

Tích hợp sâu thường tốn thời gian hơn dự kiến. Chúng tôi từng theo dõi một dự án kết nối kế toán bị kéo dài thêm gần hai tháng. Nguyên nhân chỉ là định dạng mã khách hàng ở hai bên không khớp nhau. Đó là chi tiết nhỏ, nhưng nếu không kiểm tra sớm, nó sẽ thành nút thắt lớn. Nếu bạn đang cân nhắc giải pháp kế toán, có thể tham khảo cách chọn phần mềm kế toán cho doanh nghiệp nhỏ mới thành lập để biết thêm các tiêu chí kiểm tra khả năng kết nối.

Kinh nghiệm 4: Dùng thử với dữ liệu và người dùng thật

Bản demo lúc nào cũng đẹp, vì dữ liệu mẫu đã được chuẩn bị sẵn. Dữ liệu thật của bạn thì khác: thiếu trường, trùng mã khách, viết tắt theo kiểu riêng của từng người. Muốn biết phần mềm có chạy được không, bạn phải đưa dữ liệu thật vào thử.

Chúng tôi thường khuyên chạy thử từ hai đến bốn tuần với một phòng ban cụ thể, chẳng hạn kinh doanh hoặc kho. Trong thời gian đó, đo thời gian thực hiện một nghiệp vụ trước và sau khi dùng phần mềm. Chỉ cần hai con số ấy, bạn đã có căn cứ để trao đổi với nhà cung cấp và tự đánh giá khách quan.

Giai đoạn thử cũng cần một người phụ trách rõ ràng. Nếu không ai chịu trách nhiệm đánh giá, kết quả thường chỉ còn là nhận xét chung chung. Người đó nên ghi lại những chỗ vướng, từng lỗi dữ liệu gặp phải và ý kiến của nhân viên sau mỗi ngày dùng thử.

Kinh nghiệm 5: Tính cả chi phí triển khai và đào tạo

Giá bản quyền chỉ là một phần của tổng chi phí. Phần còn lại thường bị bỏ quên: phí cấu hình ban đầu, phí chuyển dữ liệu cũ, thời gian nhân viên nghỉ việc để học, và khoảng năng suất tụt xuống trong tuần đầu.

Chúng tôi từng gặp một doanh nghiệp tiết kiệm được gần một nửa tiền bản quyền năm đầu. Nhưng họ phải trả thêm khoản lớn hơn nhiều cho việc sửa dữ liệu sai và làm lại báo cáo. Khi so sánh, hãy đặt mọi khoản này lên cùng một bảng để thấy tổng chi phí thật sự.

Đừng quên tính chi phí đào tạo lặp lại. Nhân viên mới cũng cần được hướng dẫn. Nếu phần mềm khó dùng, mỗi lần tuyển thêm người lại tốn thời gian của cả đội.

Kinh nghiệm 6: Kế hoạch chuyển đổi và sao lưu dữ liệu

Chuyển sang phần mềm mới luôn là lúc dễ mất dữ liệu nhất. Trước khi chuyển, sao lưu toàn bộ dữ liệu cũ và lưu ở ít nhất hai nơi khác nhau. Sau khi chuyển, đối chiếu số dư, số lượng khách hàng và số đơn hàng giữa hệ thống cũ và mới.

Nên chạy song song hệ thống cũ và mới trong một hoặc hai chu kỳ. Khi đã đối chiếu khớp, mới tắt hệ thống cũ. Cách này tốn công hơn một chút, nhưng giúp bạn có đường lui nếu có sự cố bất ngờ.

Hãy quyết định sớm ai là người có quyền sửa dữ liệu gốc. Nếu nhiều người cùng sửa mà không ai kiểm soát, dữ liệu sẽ nhanh chóng lộn xộn ngay trong tháng đầu tiên.

Kinh nghiệm 7: Đo hiệu quả sau triển khai, không dừng ở go-live

Nhiều doanh nghiệp coi ngày đưa phần mềm vào vận hành là đích đến. Thực ra đó mới chỉ là điểm xuất phát. Sau ba đến sáu tháng, quay lại đo những chỉ số đã chọn từ đầu, như thời gian xử lý đơn, số lỗi nhập liệu hay thời gian chốt sổ cuối tháng.

Nếu chỉ số không cải thiện, đừng vội kết luận phần mềm kém. Thường nguyên nhân là quy trình chưa được điều chỉnh theo phần mềm, hoặc nhân viên chưa được đào tạo đầy đủ. Hãy xem lại cả hai trước khi đổi nhà cung cấp.

Chúng tôi khuyên khách hàng tổ chức buổi đánh giá định kỳ mỗi quý. Cần có số liệu, có người chịu trách nhiệm và có hành động cụ thể sau mỗi lần đánh giá.

Kết luận

Chọn phần mềm quản lý không đơn giản là mua sản phẩm tốt nhất trên thị trường. Điều quan trọng là sản phẩm đó giải quyết đúng bài toán của doanh nghiệp bạn, phù hợp quy mô, kết nối được với những gì đang dùng và được triển khai có kế hoạch rõ ràng. Bảy kinh nghiệm trên đều xoay quanh một ý: chậm lại ở khâu chuẩn bị để tiết kiệm thời gian và tiền bạc về sau.

Nếu đang cân nhắc, hãy bắt đầu bằng việc viết ra quy trình nghẽn nhất và đo nó ở hiện tại. Đó là bước đầu tiên, và cũng là bước dễ bị bỏ qua nhất. Để hiểu thêm về cách đánh giá các nhóm phần mềm cụ thể, bạn có thể tham khảo phần mềm quản lý kho hàng nào phù hợp doanh nghiệp nhỏ. Với các giải pháp thanh toán và quản lý dòng tiền mà nhiều doanh nghiệp Việt đang quan tâm, bạn có thể tìm hiểu thêm tại MONA Pay.

Similar Posts